Korunan Alanlarda Ekoturizm mi Biyokültürel Turizm mi? Kuşcenneti Milli Parkı Üzerinden Bir Değerlendirme - Yilmaz Arı (Doğu Coğrafya Dergisi, 2025)
Korunan alanlarda turizm konusu son zamanlarda önemli bir araştırma alanı olarak ortaya çıkmıştır. Bu kapsamda korunan alanlardaki kaynak değerlerinin korunması ve sürdürülebilir kalkınma için kullanılmasının yolları aranmaktadır. Şimdiye kadar bunu sağlamanın yolunun ekoturizm olduğu düşünülmüştür. Ancak son zamanlarda birçok araştırma çoğunlukla doğal kaynak değerlerine odaklanan ekoturizm kavramının beklenen hedefleri gerçekleştirmede eksik kaldığını tespit etmiştir. Bundan dolayı korunan alanlarda turizmin daha geniş ve kapsayıcı bir anlayış ile yapılması gerekmektedir. Biyokültürel turizm kavramının bu yeni yaklaşımı ifade edebileceği düşünülmektedir. Bu çalışma bu kapsamda Kuşcenneti Milli Parkı’nda turizm konusunu ele almaktadır. Çalışma, bir durum çalışması olarak tasarlanmıştır. Böylece Kuşcenneti Milli Parkı’nda yapılan turizm faaliyetleri ayrıntılı verilerle, çok boyutlu olarak incelenmiş, biyokültürel kaynak değerlerinin tespiti için arazi çalışmaları yapılmıştır. Çalışmada ortaya çıkan sonuçlara göre ekoturizmin şimdiye kadar daha çok kuş gözlemciliği şeklinde yapıldığı, ziyaretçi sayılarının hiçbir zaman beklentileri karşılamadığı ve yerel halkın refahına yeterince katkı yapmadığı tespit edilmiştir. Bu tespitlere bağlı olarak milli parkta yapılan turizm faaliyetlerinin artık milli parktaki tüm alanlara yayılması, turizm faaliyetinin yaygınlaştırılması, turizmin biyokültürel turizm bakış açısı ile kültürel kaynakları da içerecek şekilde yeniden planlanması gerekmektedir. Doğal ve kültürel kaynak değerlerini korumak ve yerel toplulukların refahına sürdürülebilir katkı yapmasını sağlamak ancak böyle bir planlama ile mümkün olabilecektir.