Dijital Reklamcılıkta Simülasyonun İzdüşümü: Üretken Yapay Zeka Etkileyicilerinin Simülakr Olarak İnşası - Fatmanur Demir Demiralp (İletişim Kuram ve Araştırma Dergisi, 2025)
Baudrillard, simülasyon kuramı çerçevesinde gerçeklik algısının nasıl dönüşüme uğradığını ve bu sürecin reklamcılığa etkilerini ele almaktadır. Ona göre medya ve tüketim kültürü, gerçeklikle bağı kopmuş simülakrlar üreterek hipergerçeklik yaratmaktadır. Dijital reklamcılık, bu hipergerçek imgeleri tüketicileri yönlendirmek amacıyla kullanmaktadır. İçerik üretme aracı olarak makine öğrenmesine dayalı üretken yapay zeka, bu imgelerin oluşturulmasını sağlayan bir yapay zeka türüdür ve kendi kendine öğrenen sistemler sayesinde insan benzeri içerikler oluşturma imkanı sunmaktadır. Bu bağlamda, üretken yapay zeka etkileyicileri, insan etkileyicilere benzer biçimde kurgulanan ve kullanıcılarla etkileşime geçen sanal varlıklar olarak ortaya çıkmakta; ancak Baudrillard’ın hipergerçeklik kavramı çerçevesinde, gerçek bir referansa dayanmadan yalnızca kendi temsilini üreten simülakr figürler olarak konumlanmaktadır. Bu doğrultuda, çalışmanın amacı Baudrillard’ın teorisini kullanarak üretken yapay zeka etkileyicilerinin simülakr olarak nasıl işlediğini, bu simülakrların dijital reklamcılığı nasıl şekillendirdiğini incelemektir. Araştırmada, göstergebilimsel analiz yöntemi kullanılarak Seren Ay ve Aitana Lopez adlı üretken yapay zeka etkileyicilerinin Instagram hesaplarındaki reklam içerikli paylaşımları incelenmiştir. Amaçlı örneklem tekniğiyle seçilen iki üretken yapay zeka etkileyicisi, dijital reklamcılığın farklı dinamiklerini temsil etmektedir. Gönderiler, Roland Barthes’ın düzanlam ve yananlam modeli temel alınarak çözümlenmiştir. Bulgular, üretken yapay zeka etkileyicilerinin simülakr figürler olarak hipergerçekçi bir anlatı inşa ettiğini, reklamcılık bağlamında tüketicilere idealize edilmiş yaşam tarzları ve özgünlük sunduğunu ortaya koymaktadır. Reklam stratejileri, yapay zeka figürlerinin gerçek insan etkileyiciler gibi konumlandırıldığını ve onların sosyal etkileşimlerini simüle ettiğini göstermektedir. Bu çalışma, üretken yapay zekanın reklamcılıkta nasıl bir simülakr olarak işlev gördüğünü ve tüketici algısını nasıl yönlendirdiğini tartışarak dijital reklam çalışmalarına teorik bir katkı sunmayı amaçlamaktadır.