نقش امام شیبانی در تدوین و توسعۀ حقوق بین‌الملل اسلامی - فضل‌احمد احمدی (غالب, 2025)
غالبًا ادعا می‌شود نظام حقوقی اسلام‌ ازجمله توسعه‌یافته‌ترین نظام‌های حقوقی جامعۀ بشریت به‌شمار می‌رود. این نظام در ابعاد مختلف زنده‌گی بشر قواعد و مقرراتی را وضع کرده است، که حقوق بین‌الملل اسلامی یکی از این ابعاد بوده و به مرور زمان توسعه و تدوین یافته است. در این میان مسألۀ اساسی این است که فقیهان، به‌ویژه امام شیبانی چه‌قدر در تدوین و توسعۀ حقوق بین‌الملل اسلامی نقش داشته است؟ هرچند تحقیق و تدوین در زمینۀ حقوق بین‌الملل اسلامی با سایر بخش‌های فقه اسلامی تا حدود‌ زیادی متفاوت است، و این امر نیازمند بینش دوگانۀ ملّی- مذهبی و بین‌المللی- فرامذهبی می‌باشد، که هر فقیهی قادر به نگاشتن در این زمینه نخواهد بود، با‌توجه به این مطلب، این پرسش مطرح می‌شود که: امام محمد بن حسن شیبانی چه نقشی در زمینۀ تدوین و توسعۀ حقوق بین‌الملل اسلامی داشته است؟ روش بررسی این پژوهش، توصیفی- تحلیلی از گونۀ کیفی مبتنی بر داده‌های کتاب‌خانه‌یی بوده است، که پس از جمع‌آوری اطلاعات موضوع و مسأله مورد تجزیه‌وتحلیل قرارگرفته است. نتایج این تحقیق حاکی از آن است که امام محمد شیبانی نخستین‌کسی‌است که در زمینۀ حقوق بین‌المللی اسلامی کتاب‌های معیّن و مشخصی را با تقسیم‌بندی‌های منطقی و آراسته به رشتۀ تحریر درآورده و افتخار مؤسس حقوق بین‌الملل اسلامی را از آنِ خود نموده است.