A new paradigm of development as a modern challenge in agriculture - Czyżewski Andrzej; Czyżewski Bazyli (Management, 2014)
Autorzy stawiają tezę koniecznej zmiany industrialnego paradygmatu rozwoju rolnictwa na społecznie zrównoważony. Przedstawiają mechanizm funkcjonowania tego pierwszego udowadniając, iż stymulując wzrost produkcji surowców rolniczych prowadzi do malejącej krańcowej produktywności, a w efekcie do niższych dochodów rolników w warunkach niepełnej internalizacji kosztów. Presja na środowisko naturalne prowadzi do pogorszenia dobrostanu naturalnego środowiska. Potrzebna jest więc zmiana tego paradygmatu na społecznie zrównoważony. Zostały przedstawione efekty tego modelu, wykraczające poza sferę produkcyjno-ekonomiczną. Uwzględniają one rolnictwo także jako dostarczyciela dóbr publicznych. W tym przypadku uwzględniona została nowa koncepcja renty gruntowej zakładająca, iż ziemia rolnicza samoistnie tworzy część użyteczności, które podlegają waloryzacji rynkowej lub instytucjonalnej, o ile ograniczy się do pewnego stopnia intensywność gospodarki rolnej. Musi być jednak zgłoszony społeczny popyt na użyteczności o charakterze publicznym. Proces ten już się zaczął i determinuje ewolucyjną zmianę paradygmatu rozwoju rolnictwa.