Bingöl İlinin Çoklu Tehlike Afet Profili: Mekânsal Bir Analiz - Vedat Avci (Doğu Coğrafya Dergisi, 2025)
Bu çalışmada, Bingöl ilinde deprem, heyelan, çığ, su baskını ve kaya düşmesi gibi doğal tehlike kaynaklarının mekânsal dağılımı ve analizi yapılmıştır. Bu kapsamda Coğrafi Bilgi Sistemleri (CBS) kullanılarak il genelinde afet riskinin yüksek olduğu alanlar belirlenmiştir. Bingöl ili Türkiye’nin en önemli yapısal unsurlarından olan Kuzey Anadolu Fayı ile Doğu Anadolu Fayı’nın kesiştiği alanda yer almaktadır. Bu konumu nedeniyle ilde afet boyutunda etkili olan çok sayıda doğal olay meydana gelmektedir. Bu çalışmada Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı’nın (AFAD) verileri kullanılarak afet oluşturacak doğal olayların/tehlikelerin il genelinde yoğunluk kazandığı alanlar haritalanmıştır. Hazırlanan haritalara göre il genelinde Sancak Havzası ve çevresi, Peri Suyu Çayı Vadisi ile Kargapazarı güneyi deprem yoğunluğunun yüksek olduğu alanlara karşılık gelmektedir. İl genelinde deprem dışında Akçakara Dağı güneyi ve doğusu, Bingöl Çayı Vadisi, Adaklı ilçesinde, Hasbağlar ve Yeldeğirmeni heyelan yoğunluğunun artış gösterdiği alanlar olarak belirlenmiştir. Akçakara Dağı çevresinde (Vahkin Çayı Havzası), Bingöl Çayı Havzası’nda, Dallıtepe-Oğuldere arasında, Sülbüs Dağı kuzeyi ile Peri Suyu Çayı Vadisi’nde çığ olayları yoğunluk kazanmaktadır. Bingöl ili genelinde doğal tehlikelerin yoğunluk kazandığı alanlar afet zarar azaltma çalışmaları için öncelikli alanlar olup afet önleme ve zarar azaltma çalışmalarının bu alanlardan başlatılması gerekmektedir.