مدلسازی موانع مؤثر بر توسعه گردشگری (نمونه موردی: محور یاسوج-سپیدان) - اسفندیار کهزادی; محمد رضا رضایی; یعقوب پیوسته گر (جغرافیا و آینده پژوهی منطقه‌ای, 2024)
ﯾﮑﯽ از مناطق ﻣﻬﻢ در زﻣﯿﻨﻪ‌ی ﮔﺮدﺷﮕﺮی طبیعی در اﯾﺮان ﺷﻬﺮستان یاسوج به‌ویژه محور یاسوج-سپیدان می‌باشد اما این محور علی‌رغم ظرفیت‌های بالقوه در زمینه گردشگری جایگاه درخوری نیافته است. در این راستا هدف پژوهش حاضر ارزیابی تأثیر موانع گردشگری اکولوژیک با استفاده از مدل ساختاری تفسیری در محوریاسوج-سپیدان است که با روش توصیفی- تحلیلی انجام گرفته است. در روند تهیه و تولید داده‌ها ابتدا عوامل مؤثر بر توسعه گردشگری اکولوژیک محور یاسوج-سپیدان با استفاده از نظرات 15 نفر از متخصصین این موضوع و استادان و کارشناسان در سازمان‌های ذی‌ربط از طریق روش دلفی شناسایی‌شده است. برای تجزیه‌وتحلیل اطلاعات 15 عامل به‌عنوان عوامل تأثیرگذار قوی گردشگری اکولوژیک محور یاسوج-سپیدان از مدلسازی تفسیری-ساختاری و سپس با نرم‌افزار میک‌مک بهره گرفته‌شده است. نتایج پژوهش نشان داد فقدان برنامه‌ریزی مناسب توسط نهادهای دولتی مسئول، سرمایه‌گذاری ضعیف بخش خصوصی، سرمایه‌گذاری ضعیف دولتی، عدم وجود سازمان مستقل برای به خدمت گرفتن مدیران با تجربه و مقتدر و سروسامان دادن بـه تشـکیلات گردشگران، کمبود نیروهای متخصص و آموزش‌دیده در منطقه، ضعف مدیریت و ضعف آموزش و تبلیغات در زمینه‌ی توسعه‌ی فرهنگ گردشگری، عدم ارائه تسهیلات و مجوزهای لازم از طرف دولت تأثیرگذارترین سطح است و سه مانع نبود هتل‌های مناسب برای اسکان گردشگران، نامناسب بودن تسهیلات بهداشتی و خدماتی، نامناسب بودن تأسیسات و تجهیزات تفریحی و ورزشی در سطح ١ هستند، تأثیرپذیرترین عوامل به شمار می‌آیند. علاوه بر این از 15 مانع پیش‌روی گردشگری اکولوژیک در محور یاسوج- سپیدان 10 مانع جز متغیرهای پیوندی می‌باشند که قدرت نفوذ و وابستگی بالایی برخوردار هستند و 5 مانع جز متغیرهای وابسته که از قدرت نفوذ ضعیف، ولی وابستگی بالایی برخوردار هستند. در نهایت به ارائه پیشنهادهای پژوهش پرداخته شده‌است.