مروری بر نقش بهسازی محیط در کنترل تب دانگ - سمانه دهقان; فاطمه مرتضی زاده; عسل حیرانپور (Pizhūhish dar Bihdāsht-i Muḥīṭ., 2025)
زمینه و هدف: تب‌دانگ یک بیماری ویروسی است که توسط بندپایان منتقل می‌شود. با توجه به اهمیت آن در سلامت جامعه و تاثیر بهسازی محیط بر شیوع این بیماری، افزایش آگاهی، نظارت و پیشگیری از این بیماری حائز اهمیت است. با توجه به اطلاعات ناکافی در این زمینه، این مقاله مروری با هدف ارائه بینشی در مورد عوامل مؤثر در گسترش تب دانگ است.مواد و روش‌ها: مطالعه‌ی مروری حاضر با جست‌و‌جو در پایگاه داده‌های Web of Science، Google Scholar، PubMed و Scopus با استفاده از کلید واژه‌های "تب دانگ"، "بهسازی محیط"، "پشه آئدس"، "زهکشی منابع آب" و "مدیریت مواد زائد" انجام شد و مقالات منتشر‌شده بین سال‌های 2000 تا 2023 مورد بررسی و تحلیل قرار گرفتند.یافته‌ها: یافته‌های مطالعه نشان داد که ایجاد تغییر در فاکتور‌های بهسازی محیط بر گسترش و شیوع تب‌دانگ تاثیرگذارند. هم‌چنین وجود آب‌‌های راکد در حوضچه‌ها و گودال‌ها به همراه تجمع پسماندهایی مانند قوطی‌ها، ظروف پلاستیکی و به‌ویژه لاستیک‌های فرسوده به‌عنوان عواملی برای افزایش جمعیت لارو پشه آئدس شناخته  شده  است. این مطالعه همچنین نشان داد که با انجام کارهایی نظیر تخلیه و شست‌وشوی هفتگی مخازن آب و هم‌چنین داشتن برنامه‌ی مدیریت‌ پسماند می‌توان به طور موثر این بیماری را کنترل کرد.نتیجه‌گیری: به‌کارگیری اقدامات بهسازی محیط در سیستم‌های مدیریت پسماند، جمع‌آوری فاضلاب و زهکشی و ذخیره آب در مخازن راهی موثر برای کاهش جمعیت ناقلین دانگ و درنتیجه کاهش شیوع بیماری است.