Tokat İli Florasındaki Bazı Geofitlerin Yetişme Alanına Ait Toprakların Fiziksel ve Kimyasal Özellikleri - Saliha Erdoğdu; Aysun Çelik (Turkish Journal of Agriculture: Food Science and Technology, 2025)
Türkiye biyolojik çeşitlilik açısından dünyanın en zengin ülkelerinden birisi olup floristik zenginliğinin önemli bir kısmını geofit bitkiler oluşturmaktadır. Belirli ekolojik koşullara adapte olmuş türler olan geofitlerin yetişme alanlarna ait özellikler, bu bitkilerin popülasyonlarını doğrudan etkilemektedir. Bu nedenle bu türlerin toprak özelliklerinin bilinmesi önemli bir araştırma konusudur. Bu doğrultuda yürütülen çalışma Tokat ili florasında doğal yayılış gösteren bazı geofitlerin (Lilium akkusianum, Scilla bifolia L., Allium scorodoprasum subsp. rotundum) doğal yetişme alanlarına ait toprakların bazı fiziksel ve kimyasal özelliklerini (bünye sınıfı, toprak reaksiyonu, elektriksel iletkenlik, kireç, organik madde, fosfor, potasyum, kalsiyum, magnezyum, demir, bakır, mangan, çinko) belirlemek amacıyla gerçekleştirilmiştir. Elde edilen analiz sonuçlarına göre; Lilium akkusianum ve Scilla bifolia L. topraklarının killi yapıda, Allium scorodoprasum L. subsp. rotundum (L.) stearn toprağının ise kumlu yapıda olduğu belirlenmiştir. Topraklar tuzsuz toprak sınıfına dahil olmaktadır. Toprak reaksiyonu 6,15-7,70 arasında değişim gösterirken orta ve düşük oranda kireç içermektedir. Topraklardaki organik madde miktarı ise Lilium akkusianum’da çok yüksek, Scilla bifolia L. yüksek ve Allium scorodoprasum subsp. rotundum bitkisinde ise düşük bulunmuştur. Topraktaki fosfor (P); 2,50-3,80 kg/da, potasyum (K); 22,0-57,3 kg/da, kalsiyum (Ca); 1050,00-4670,00 kg/da, magnezyum (Mg); 179,00-732,50 mg kg-1, bakır (Cu); 0,73-1,16 mg kg-1, demir (Fe); 2,58-33,54 mg kg-1, mangan (Mn); 0,02-15,78 mg kg-1, çinko (Zn); 0,1-0,6 mg kg-1 değerleri arasında değişim tespit edilmiştir. Çalışmadan elde edilen saptamalara göre bu bitkilerin kültürel ortamda yetiştirilmesinin söz konusu olduğu durumlarda, toprak karışımlarının hazırlanması ve gübreleme programlarının oluşturulmasında bu analiz sonuçlarının dikkate alınması gerekmektedir.