Ermenistan’nın Merkezi Asya Türk Devletleri İle İlişkileri ve Karabağ’ın İşgalinin İlişkilere Tesiri (1991-2019) - Seide Kuliyeva (Tarih ve Tarihçi, 2025)
Bağımsızlıkla aynı zamanda Azerbaycan topraklarını işgal etmesi Ermenistan’ın yeni siyasi ve ekonomik ilişkiler kurma girişimlerini olumsuz etkilemişti. Bu durum Kafkasya’nın yeni dünya düzenine uygun gelişmesini engellemiştir. Ermenistan’ın Sovyetler döneminden kalma ikili ilişkileri koruması uluslararası sistemin değişen koşullarının etkisi ile onun aleyhine bir tablonun oluşmasına neden olmuştur. Azerbaycan ise devletin kalkınması ve topraklarının işgaldan kurtarılması için politik, ekonomik, askeri alanlarda gücünü toparlamış, uluslararası ilişkileri kendi lehine geliştirmişti. Ermenistan Azerbaycan’ın yürüttüğü dış politika gereği Merkezi Asya Türk devletleri ile ilişkilerine önem vermiştir. 2020 yılında çıkan savaşta topraklarını Ermenistan’ın işgalından kurtarmasının ardından Azerbaycan’ın Kafkasya’da egemenliğinin kurulması, Türk devletleri arasında iletişim ağlarının gelişmesine katkıda bulunmuş, siyasi ve ekonomik entegrasyonu teşvik etmiş, Merkezi Asya ve Kafkasya’nın kalkınmasını kolaylaştırmıştır. Bu gelişmeler karşısında Ermenistan’ın Azerbaycan ve diğer Türk devletleriyle ilişkilerinin gelişmesi kaçınılmaz hale geldi. Bu bakımdan, Ermenistan’ın 1991-2019 yıllarında Merkezi Asya Türk devletleri ile ilişkileri önemli ve ilgi çekici bir çalışma konusu olmaya devam etmektedir. Araştırmada Ermenistan’ın Merkezi Asya Türk Devletleri ile ilişkileri ve Karabağ’ın işgalinin ilişkilere tesiri incelenmiştir. Araştırma işgal döneminde Ermenistan’ın Merkezi Asya Türk devletleri ile ilişkilerinin düzeyini ve ilişkilerin durumunu aydınlatmak için önemlidir. Çatışmanın Türk-Müslüman toplumun yaşadığı Merkezi Asya sınırlarından uzakta yaşanmasına rağmen Ermenistan’ın Türk dünyasının bir parçası olan Azerbaycan’a yönelik işgalci politikası Merkezi Asya Türk devletleri ile iletişimini olumsuz etkilemiştir. Yapılan araştırmalar ilişiklerin gelişmesinin önündeki temel engellerin ekonomik, lojistik ve Karabağ sorununun olduğunu kanıtlamaktadır.