بررسی و رتبه‌بندی توسعه‌یافتگی بخش کشاورزی (مطالعه موردی: شهرستان‌های مرزی استان آذربایجان غربی) - رضا قادری; رباب حسین‌زاده; سجاد امیدوارفر; مهدی آبرون (جغرافیا و آینده پژوهی منطقه‌ای, 2024)
آنچه در توسعه کشاورزی ایران و به پیروی از آن در استان آذربایجان غربی خلأ ریشه‌ای درک می‌شود؛ عدم شناسایی و آگاهی از پتانسیل‌های مناطق مرزی در کشاورزی می‌باشد که ضرورت توجه خاص به مقوله توسعه را طلب می‌کند. هدف اصلی این پژوهش، بررسی نقش بخش کشاورزی در توسعه شهرستان‌های مرزی در استان آذربایجان‌غربی می‌باشد. معیارهایی که در این پژوهش مورد ارزیابی قرارگرفته است شامل معیارهای: سطح زیر کشت محصولات زراعی، تولید محصولات زراعی، سطح زیر کشت محصولات باغی، تولید محصولات باغی، سطح زیر کشت محصولات گلخانه‌ای می‌باشد. داده‌ها پژوهش از سالنامه‌ی آماری مرکز آمار و در سال 1399 گردآوری‌شده است. تجزیه‌وتحلیل داده‌های گردآوری‌شده به‌صورت کمی و از طریق مدل‌ تصمیم‌گیری VIKOR صورت پذیرفته است و در نهایت با استفاده از نرم‌افزار GIS سطح‌بندی شهرستان‌های استان آذربایجان غربی برای تحلیل فضایی توسعه کشاورزی در پهنه استان نمایش داده شد. نتایج این پژوهش نشانگر این است که بر اساس رتبه‌بندی صورت گرفته از شهرستان‌های مرزی استان آذربایجان غربی، شهرستان ارومیه در رتبه اول، شهرستان سلماس در رتبه دوم، شهرستان پیرانشهر در رتبه سوم، شهرستان خوی در رتبه چهارم، شهرستان اشنویه در رتبه پنجم، شهرستان سردشت در رتبه ششم، شهرستان چالدران در رتبه هفتم و شهرستان ماکو در رتبه هشتم قرارگرفته است. وضعیت سطح‌بندی و خوشه‌بندی توسعه‌یافتگی بخش کشاورزی شهرستان‌های مرزی استان آذربایجان غربی نشانگر این است که شهرستان ارومیه در خوشه‌بندی توسعه‌یافته، شهرستان سلماس در خوشه‌بندی نیمه توسعه‌یافته، شهرستان‌های پیرانشهر و خوی در خوشه‌بندی نسبتاً محروم و در نهایت شهرستان‌های اشنویه، سردشت، چالدران و ماکو در خوشه‌بندی محروم قرارگرفته‌اند.