ZAHİREDDİN MUHAMMED BÂBÜR ŞAH’IN ŞİİR TARZINDAKİ MENTORLARININ YARATICI ETKİSİ
Bu makalede Ali Şîr Nevâî, Nizâmî-i Gencevî ve Zahireddin Muhammed Bâbür Şah’ınsanatsal, estetik ve ideolojik ilkelerinin özellikleri incelenmiştir. Makalede büyük Türkşairlerinin edebî mirasının ideolojik, tematik ve tür özgünlüğü tahlil etmektedir. Ayrıcamakalede Ali Şîr Nevâî’nin şiir üslubunun B...
Saved in:
| Main Author: | |
|---|---|
| Format: | Article |
| Language: | German |
| Published: |
Ankara Haci Bayram Veli University
2025-06-01
|
| Series: | Türk Kültürü ve Hacı Bektaş Velî Araştırma Dergisi |
| Subjects: | |
| Online Access: | https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/4535116 |
| Tags: |
Add Tag
No Tags, Be the first to tag this record!
|
| Summary: | Bu makalede Ali Şîr Nevâî, Nizâmî-i Gencevî ve Zahireddin Muhammed Bâbür Şah’ınsanatsal, estetik ve ideolojik ilkelerinin özellikleri incelenmiştir. Makalede büyük Türkşairlerinin edebî mirasının ideolojik, tematik ve tür özgünlüğü tahlil etmektedir. Ayrıcamakalede Ali Şîr Nevâî’nin şiir üslubunun Bâbür Şah’ın yaratıcı yolunun oluşumundakietkisi araştırılmıştır. Makalede iki büyük düşünürün, dönemin sosyal hayatında büyük önemtaşıyan zamanlarının tasavvuf akımlarına karşı tutumu vurgulanmıştır. Ali Şîr Nevâî’ninhümanist görüşleri, Bâbür’ün dünya görüşü çerçevesinde, kendi eserlerinde ve düşüncelerindeyorumlanmıştır. Bâbür’e göre, halkın çektiği acı karşısında en önde gelen değer, vatanseverlikve ülkenin baskınlardan korunmasıdır. Her şairin, akıl hocasının yaratıcı ilkelerini kenditarzında algıladığını ve takip ettiğini, ideolojik kavramını kendi sosyal tabakasının çıkarlarınadayanarak yarattığını belirtmek önemlidir. Babür, XVI. Yüzyıl Türk aristokrasisinin birtemsilcisiydi. Lirik kahramanlarının imajı, bu aristokrasinin ruhunu, hayallerini ve özlemleriniyansıtmaktadır.Nizâmî-i Gencevî’nin Bâbürname ve Penc Genc adlı eserlerinde fütüvvetin, yani Gençlikhalkının niteliklerinin doğrudan müellifin kişiliğine yansıdığı söylenebilir. Nizâmî-i Gencevîve Bâbür, oğullarına ahlaki davranışları öğretmek amacıyla şiir biçiminde öğütler yazarken,bu eserleriyle Ortaçağ Doğu’sunda yaygın olarak bilinen iki Sûfî hareket olan ‘Ahi’ ve‘Nakşibendî’ tarikatlarının doktrinleri hakkında da bir fikir vermektedir. Büyük bilim adamları,manevi ve mistik fikirlerini sanatsal imgeler, semboller ve metaforlar kullanarak soyut birbiçimde yansıtırlar.Nakşibendiye tarikatının ünlü öğreticisi Hoca Ahrar Velî’nin Validiye adlı mensur eseriniFarsça’dan Türkçe’ye şiirsel bir dille çeviren Bâbür, bu çeviriyle yalnızca Nakşibendiyetarikatının tasavvuf eğitimine dair bilimsel ve felsefi görüşlerini Türkçe konuşan okurlaraaktarmakla kalmamış, aynı zamanda bu düşüncelerin yaygınlaşmasına ve halkın manevigelişimine de büyük katkı sağlamıştır. Bu yönüyle, Bâbür Şah’ın ilgili çalışmadaki rolü, onuntasavvufi düşünceye verdiği önemin somut bir göstergesi olmuştur |
|---|---|
| ISSN: | 1306-8253 |