ذخیره‌سازی زیرزمینی هیدروژن: گامی ضروری برای دست‌یابی به اهداف انتشار کربن صفر - متین شاهین; محمد سیم جو (Pizhūhish-i Naft, 2025)
گذار انرژی مسیری برای تغییر اقتصاد جهانی از وابستگی فعلی آن به سوخت‌های فسیلی به‌سمت انتشار صفر خالص دی اکسید کربن است. این امر مستلزم استقرار سریع و در مقیاس بزرگ انرژی‌های تجدیدپذیر است. با این حال، بیشتر انرژی‌های تجدیدپذیر مانند باد و خورشید متناوب هستند و از این رو روند تولید و تقاضای این نوع از انرژی‌ها لزوماً با هم مطابقت ندارند. ذخیره‌سازی انرژی در قالب حامل‌های انرژی پایدار مانند هیدروژن، می‌تواند راه‌حل کلیدی برای غلبۀ بر این مشکل باشد. ذخیره‌سازی زیرزمینی هیدروژن در ساختارهای طبیعی مانند غارهای نمکی و یا سنگ های متخلخل، روشی کارآمد و ایمن برای ذخیره‌سازی این منبع انرژی پاک در مقیاس بزرگ به‌شمار می‌رود. این روش پیش‌تر برای ذخیره‌سازی گاز طبیعی و دی‌اکسید کربن نیز مورد استفاده قرار گرفته است. با وجود مزایای قابل توجه، چالش‌هایی مانند نشت هیدروژن، هزینه‌های بالا و کمبود دانش و تجربه در این‌زمینه وجود دارد. با این حال، تلاش‌های گسترده‌ای برای رفع این چالش‌ها و توسعه فن‌آوری‌های ذخیره‌سازی هیدروژن در حال انجام است. سرمایه‌گذاری‌های دولتی و خصوصی در این‌زمینه در حال افزایش است و پروژه‌های آزمایشی متعددی در سراسر جهان به‌ویژه در منطقه خاورمیانه در حال اجرا است. با غلبه بر چالش‌های موجود و توسعۀ فن‌آوری‌های نوین می‌توان از این روش به‌عنوان راه حلی پایدار و کارآمد برای ذخیره‌سازی مازاد انرژی تولیدی از منابع تجدیدپذیر و ترویج استفاده از آن‌ها در سراسر جهان استفاده کرد. در این مقاله، به مرور مفاهیم و چالش‌های مرتبط با انرژی هیدروژن و ذخیره‌سازی زیرزمینی آن پرداخته شده است. همچنین، با اشاره به پروژه‌های ذخیره‌سازی موجود در دنیا، وضعیت فعلی فن‌آوری در حوزه هیدروژن مورد بررسی قرار گرفته و پیشنهاداتی برای کارهای آینده در این‌زمینه ارائه شده است .علاوه‌براین، معیارهای انتخاب مکان مناسب به‌منظور ذخیره‌سازی هیدروژن با توجه به تجربیات میدانی فعلی مورد بررسی قرار گرفته است.