ارشاد الزراعه، متن جامع فلاحت در دوره تاریخ میانه ایران - امید مسعودی فر; سیامک ایمان پور (نقد تحلیل و زیبایی شناسی متون, 2025)
ایرانیان مبدع روش‌های کشاورزی به خصوص آبیاری و باغ‌سازی در تاریخ تمدن بشری بوده‌اند، از پرورش گیاهان جدید تا ابداع قنات و روش‌های افزایش تولید محصول حاصل کوشش‌های کشاورزان ایرانی در طول قرون است. حاصل این تجربیات در متون علمی کهن ایران منعکس است. از قرن ششم به بعد تصنیف متون تخصصی در رابطه با فلاحت شکل می‌گیرد و آثاری چون ورزنامه، آثار و احیا و ارشادالزراعه در طول قرون به نگارش در می‌آید. همچنین در لابه‌لای متون ادبی و سفرنامه‌ها، به روش‌های کشت و زرع پرداخته می‌شود و مفاهیم کشاورزی در معنای حقیقی و استعاری در ادبیات فارسی نیز به کار می‌رود. جامع‌ترین اثر تخصصی تا شروع دوره نوین آموزش کشاورزی بعد مشروطه با نثری زیبا و ادبیانه، ارشادالزراعه، تألیف قاسم بن یوسف ابونصری هروی، در قرن دهم نگارش یافته است. این کتاب در مقایسه با آثار دوره میانه و نیز تألیفات به زبان عربی بسیار دقیق‌تر به کلیة موضوعات کشاورزی با روشی منسجم‌تر از آثار پیش از خود به امر کشت و زرع، باغبانی و گلکاری پرداخته است. در این نوشتار روش پژوهش توصیفی تحلیلی و با تکیه بر اسناد و منابع کتابخانه‌ای، ارشاد الزراعه معرفی شده است. جلوة ویژة این اثر افزون بر جلوه‌های ادبی و مباحث کشاورزی پرداختن به باغ‌آرایی ایرانی و صنایع غذایی است.