Patoloji Pratiğinde Sık Rastladığımız Eponimlere Bir Saygı Duruşu - Fadime Eda Gökalp Satıcı (Lokman Hekim Dergisi, 2025)
Eponim bir buluş, icat ya da belirli bir dönemin bir kimsenin adıyla anılmasıdır. Eponim, Fransızca "éponyme" sözcüğünden gelir. Etimolojik kökenine bakıldığında Epi "üstüne, üzerine, ile ilgili" ve ónoma "isim, ad" olmak üzere iki bileşenden oluşur. Tıbbi terminolojide hastalıkların, anatomik yapıların, skorlama sistemlerinin, tümörlerin, mikroorganizmaların, teşhiş ve tedavi yöntemlerinin isimlendirilmesinde kullanılan bolca eponim mevcuttur. Patoloji pratiğinde karşılaştığımız neoplazilerin isimlendirilmesinde de neoplazilerin keşfi ya da tanımlanmasında emeği geçen bilim insanlarının isimlerine sıkça rastlanmaktadır. Özellikle de mikroskopun yoğun kullanımı sonrası tümörlerin keşfinin hızlandığı XIX. yüzyılda yaşamış bilim insanlarının isimleriyle tümörlerin anıldığı dikkatimizi çekmiştir. Bunların bir kısmı tümörlerin kaynaklandığı hücreleri keşfeden bilim insanları iken bir kısmı bizzat neoplastik lezyonları tanımlamışlardır. Derlememizde yer alan bilim insanları içerisinde o dönemlerde kadınların bilim dünyasında azınlık olduğu düşünüldüğünde Sophie Spitz ve Maria Dabska isimli iki kadın bilim insanın yer alması mutluluk vericidir. Ayrıca patolojinin babası olarak anılan Sir James Paget, kanser genetiğinin öncüsü Aldred Scott Warthin, morfolojik yapıların fizyolojisini keşfetmenin önemine dikkat çeken Enrico Sertoli derlemede öne çıkan diğer isimlerdir. Derlememizde yer alan bilim insanlarının hayatlarının her yönden ilgi çekici olduğu ve onların akademik hayatlarına ışık tutmanın gelecek nesiller açısından da ilham verici olduğu düşüncesiyle makalemizi paylaşmak istedik.