Şule Yüksel Şenler’in Aile ve Kadın Algısı - Ramazan Uçar; Yasemin Tarcan (Dini Araştırmalar, 2025)
Aile ve kadın, sosyolojinin üzerinde durduğu temel konulardan birisidir. Ülkemizdede kadın konusunun çeşitli sosyolojik perspektiflerle ele alındığı bir gerçekliktir. Türk toplumunungelenekselden modern yaşam tarzına geçiş süreci aile ve kadın konusunun merkezealındığı bir anlayışla tartışılmış ve tartışılmaya devam etmektedir. Türk toplumunda yaşanandeğişim süreci çeşitli sosyal kesimler tarafından farklı şekilde değerlendirmiş ve yorumlamıştır.Dolayısıyla bazıları Türk toplumunda yaşanan değişimi kadınların bireysel ve toplumsalkazanımı üzerinden analiz ederken, bazıları da toplumun değer ve normlarında meydana gelençözülme şeklinde görüp değişime direnme veya ters yüz etmenin yollarını arama çabasıiçine girmiştir. Türk toplumunun yaşadığı değişim sürecini kadınlar üzerinden okuyan ve anlamlandıransosyal kesimlerin başında İslamcı/muhafazakâr ideolojinin mensupları gelmektedir.Söz konusu ideolojinin mensupları yaşanan değişim sürecinin kadınların gelenekselrollerinde zafiyet oluşturacağını öne sürmüşlerdir. Onlar, düşüncelerini temellendirirkendinsel argümanlara atıfta bulunmayı şiar edinmişlerdir. Çünkü din olgusunun Türk toplumundaen işlevsel faktörlerden biri olduğunun bilincindedirler. Bu noktada Şule Yüksel ŞenlerTürk toplumunda yaşanan değişim sürecinin kadınlar üzerindeki etkisine dair görüşleriyleöne çıkmaktadır. O, değişim sürecinden kadınların olumsuz etkilendiği düşüncesindenhareketle geleneksel yaşam kalıplarını koruma ve yeniden üretme adına kaleme aldığı eserleriile etkili olmuştur. Değişim sürecinin kadınların geleneksel statü ve rollerinde ciddi toplumsalçözülmelere sebep olduğu düşüncesindedir. Şule Yüksel Şenler, bir kadın olarak; kendineözgü giyim tarzı başta olmak üzere, duygu ve düşünceleri ile döneminin dini düşünsel zeminine damga vurmuş, özellikle İslamcı/muhafazakâr kadınların din anlayış ve yaşayışlarınıyönlendirmiştir. Söz konusu yaklaşımı ile hemcinsleri üzerinde etkili olmanın yanındadüşünce ve fikirleri ile geleneksel din ve kadın anlayışına sahip erkekleri de rahatlatmıştır.Şule Yüksel Şenler, kadınların aile içi rol ve statüleri başta olmak üzere, eğitim, sosyal hayat,çalışma hayatı vb. hususlarda nasıl bir davranış içinde olmaları gerektiğine yönelik görüşlerinipaylaşarak idealize ettiği anlayışın toplumda yaygınlaşmasına öncülük etmiştir. Kadınınyaşamını sürdürürken erkeğe olan itaatini ve ihtiyacını vurgulamış, bir noktada birey olarakkadının ayakta durmasının mümkün olmadığını kendi düşün dünyası çerçevesinde izah etmiştir.Özellikle kadınların giyim tarzları üzerinden analiz ve değerlendirmelerde bulunanŞule Yüksel Şenler, buna bağlı olarak Müslüman Türk erkeklerine yönelik değerlendirmeleryapmaktan da geri durmamış ve kadınlarının ve kızlarının giyim kuşamları üzerinden erkekleride kategorize etmiştir. Bu çalışmada, Şule Yüksel Şenler’in nasıl bir aile ve kadın anlayışınasahip olduğu, Türk toplumunda yaşanan değişim sürecine yönelik nasıl bir tutum ortayakoyduğu ve değişim sürecinden etkilenen aile ve kadınlara dair yaklaşımları ele alınmıştır.Çalışmada Şenler’in kaleme aldığı eserleri merkeze alınmış, dokümantasyon yöntemi ve sosyolojikbakış açısıyla analizler yapılarak yorumlarda bulunulmuştur.