Coğrafi Özelliklerin Yaşlı Bireylerin Gündelik Yaşamları Üzerine Etkileri - Gülşah Doğanay (Doğu Coğrafya Dergisi, 2025)
Bu çalışma, Giresun’un bazı coğrafi özelliklerinin (eğim, ulaşım, güneşlenme, kır-kent arası yaşam, sahil) yaşlıların mekân tercihlerine ve gündelik yaşam aktivitelerine etkilerini anlamak amacıyla planlanmıştır. Bu amaçla sekiz kadın, yedi erkek toplam 15 katılımcıya yarı yapılandırılmış sorulardan oluşan mülakat uygulanmıştır. Katılımcılar 65 yaş ile 89 yaş aralığındadır. Fenomenolojik yaklaşımla hazırlanan çalışmada, bulgular içerik analiz yöntemi ile çözümlenmiştir. Özellikle fındık tarımı ile ilgili işler ve hobi bahçeciliği faaliyetlerinin kırsal yaşam ile bağlantısı olan yaşlı bireylerin mekân tercihlerini etkilediği belirlenmiştir. Çalışmada mekân tercihlerinin cinsiyet, ulaşım koşulları ve sosyoekonomik faktörlere göre değiştiği de görülmüştür. Erkekler daha çok kamusal alanları (kahvehane, cami vb.) kullanırken kadınlar evlerine yakın (park, market, semt pazarı vb.) mekânları daha fazla kullanmaktadır. Giresun’un eğimli yapısı ve barınma koşulları, yaşlıların gündelik yaşamlarını etkilemektedir. Kentteki yaya hareketliliğini doğrudan etkileyen alt ve üst geçitler yaşlıların sahil kullanımlarını sınırlamaktadır. Yerinde yaşlanma olgusu bağlamında ise uzun süre yaşadıkları ya da çocukluk/gençlik dönemlerinin geçtiği mahallerde yaşamayı tercih ettikleri belirlenmiştir. Araştırma, yaşlı bireylerin olumsuz coğrafi koşullara rağmen yaşadıkları mekânlarla yalnızca fiziksel değil, aynı zamanda duygusal ve toplumsal bağlar kurduklarını ortaya koymaktadır. Bu mekânlar, yaşlı bireyler için alışkanlıkların, aidiyet duygusunun, huzur, güven hissinin yanı sıra kişisel kimliğin şekillendiği anlamlı yerler olarak öne çıkmaktadır.