Değerlerin Kök Dinamiklerle İlişkisi: Aile Değerleri Üzerine Bir Araştırma - Gamze Aksan (Selçuk Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Dergisi, 2025)
Bu çalışma, üniversite gençliğinin değer yönelimleri konusunda yapılmış bir dizi ampirik araştırma neticesinde ortaya çıkan bulguların işaret ettiği değer yönelimi değişiminin nedenlerini özellikle aile gibi kök bir dinamiğe yönelerek anlamayı amaçlamaktadır. Aile sosyalizasyonun ilk basamağı olarak doğumdan yaşamın sonuna değin bireylerin hayatı üzerinde etkisi tartışmasız ilk kurumdur. Ancak modernleşme sürecinin aile kurumuna etkisiyle bireylerin hayatındaki bahsedilen bu güçlü pozisyonun giderek azaldığı sıklıkla ifade edilmektedir. Çalışma gençlerin yetiştiği, çoğunlukla halen aynı evi paylaştığı ailelerin değersel yapısının anlaşılması ve daha sonra detaylı karşılaştırma yapabilmeyi mümkün kılabilmesi açısından önemli görülerek, aile ile ilişkisi görece daha yoğun ve sık olan bekâr üniversite öğrencilerinin ebeveynlerine yönelmiştir. Çalışmada çocukları üniversite öğrencisi olan 925 ebeveyne Schwartz’ın (1992) Değer Yönelimleri ölçeğinin yanı sıra, aile yapısı, dindarlık düzeyi, siyasal görüş çerçevesinde yöneltilen soruların demografik değişkenlerle ilişkisi analiz edilerek üniversite gençliğinin genel olarak aile değerleri profili çıkarılmaya çalışılmıştır. Elde edilen bulgular aynı ölçme araçlarının kullanıldığı gençlik araştırmaları sonuçlarıyla karşılaştırılmıştır. Araştırma bulgularına göre değer yönelimi ve kurumların değeri ölçek alt boyutlarında, gençlik ve aile değerlerinde benzeşen bir yapı görülmüştür. Gençliğin değişiminin izini sürerken gerçekte ailelerin değiştiği, gençlerin ise ailenin yansıması olduğu bulgusu bu çalışmanın en çarpıcı sonuçlarındandır.