Merginânî’nin el-Hidâye Adlı Eserine Dair Literatür Araştırması: Kapsam, Önem ve Katkılar
Hanefî fıkhının temel metinlerinden biri olan el-Hidâye, İmam Burhâneddin el-Merginânî tarafından kaleme alınmış ve tarih boyunca birçok şerh, hâşiye, taʿlik ve tekmileye konu olmuştur. Söz konusu eser üzerine yapılan klasik ve modern literatür birikimi, akademik açıdan önemli olmakla birlikte; müke...
Saved in:
| Main Authors: | , |
|---|---|
| Format: | Article |
| Language: | Arabic |
| Published: |
Gençleri Evlendirme ve Mehir Vakfı
2025-06-01
|
| Series: | İslam Hukuku Araştırmaları Dergisi |
| Subjects: | |
| Online Access: | https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/4511424 |
| Tags: |
Add Tag
No Tags, Be the first to tag this record!
|
| _version_ | 1839639190708420608 |
|---|---|
| author | Ali Köse Halis Demir |
| author_facet | Ali Köse Halis Demir |
| author_sort | Ali Köse |
| collection | DOAJ |
| description | Hanefî fıkhının temel metinlerinden biri olan el-Hidâye, İmam Burhâneddin el-Merginânî tarafından kaleme alınmış ve tarih boyunca birçok şerh, hâşiye, taʿlik ve tekmileye konu olmuştur. Söz konusu eser üzerine yapılan klasik ve modern literatür birikimi, akademik açıdan önemli olmakla birlikte; mükerrerlik, atıf hataları ve kaynak karışıklıkları gibi çeşitli sorunlar da barındırmaktadır. Bu makale, el-Hidâye literatürünü yalnızca listelemeyi değil, aynı zamanda bu literatürdeki eksiklikleri eleştirel bir yaklaşımla ortaya koymayı amaçlamaktadır. Literatürdeki mükerrer kayıtlar, hatalı atıflar ve yanlış nispetler düzeltilmiş; şerh, hâşiye ve benzeri çalışmalar, eserin hacmi, konuların ele alınışı, yazma eserlerdeki mukaddime ve ferağ kaydı içerikleri gibi belirli kriterlere göre yeniden tasnif edilmiştir. Elde edilen veriler ışığında, klasik literatürdeki gelişim, eserler kronolojik olarak sıralanarak ve tahlil edilerek okuyucuya sunulmuş; modern çalışmalardaki tematik ve coğrafi eğilimler ise istatistiksel olarak değerlendirmeye tabi tutulmuştur. Görülebilen yazma nüshalar bizzat tetkik edilmiş ve bu husus metin içinde ve dipnotlarda açıkça ifade edilmiştir. Çalışmamızda, özellikle diğer literatür çalışmalarından farklı olarak, matbu olan ve yazma nüshası bulunan eserlere ait yazmalar görülüp incelenmiş; bu çerçevede kütüphane kayıtlarına yoğun şekilde yer verilmiştir. Modern akademik çalışmalar ise yüzeysel olarak içerik, yöntem ve dönemsel yoğunluk açısından değerlendirilmiş; alanda hâlen varlığını sürdüren metodolojik boşluklar ve araştırma fırsatları tespit edilmiştir. Böylece çalışma, hem geçmiş birikimi derleyen hem de yeni araştırmalara yön verecek özgün ve mütevazı bir katkı sunmayı amaçlamaktadır. |
| format | Article |
| id | doaj-art-0487cd370e1442baba460ea0fc4fc3da |
| institution | Matheson Library |
| issn | 1304-1045 |
| language | Arabic |
| publishDate | 2025-06-01 |
| publisher | Gençleri Evlendirme ve Mehir Vakfı |
| record_format | Article |
| series | İslam Hukuku Araştırmaları Dergisi |
| spelling | doaj-art-0487cd370e1442baba460ea0fc4fc3da2025-07-04T11:06:16ZaraGençleri Evlendirme ve Mehir Vakfıİslam Hukuku Araştırmaları Dergisi1304-10452025-06-014562366610.59777/ihad.16176562249Merginânî’nin el-Hidâye Adlı Eserine Dair Literatür Araştırması: Kapsam, Önem ve KatkılarAli Köse0https://orcid.org/0009-0004-9690-8044Halis Demir1https://orcid.org/0000-0003-4185-6553SİVAS CUMHURİYET ÜNİVERSİTESİSİVAS CUMHURİYET ÜNİVERSİTESİHanefî fıkhının temel metinlerinden biri olan el-Hidâye, İmam Burhâneddin el-Merginânî tarafından kaleme alınmış ve tarih boyunca birçok şerh, hâşiye, taʿlik ve tekmileye konu olmuştur. Söz konusu eser üzerine yapılan klasik ve modern literatür birikimi, akademik açıdan önemli olmakla birlikte; mükerrerlik, atıf hataları ve kaynak karışıklıkları gibi çeşitli sorunlar da barındırmaktadır. Bu makale, el-Hidâye literatürünü yalnızca listelemeyi değil, aynı zamanda bu literatürdeki eksiklikleri eleştirel bir yaklaşımla ortaya koymayı amaçlamaktadır. Literatürdeki mükerrer kayıtlar, hatalı atıflar ve yanlış nispetler düzeltilmiş; şerh, hâşiye ve benzeri çalışmalar, eserin hacmi, konuların ele alınışı, yazma eserlerdeki mukaddime ve ferağ kaydı içerikleri gibi belirli kriterlere göre yeniden tasnif edilmiştir. Elde edilen veriler ışığında, klasik literatürdeki gelişim, eserler kronolojik olarak sıralanarak ve tahlil edilerek okuyucuya sunulmuş; modern çalışmalardaki tematik ve coğrafi eğilimler ise istatistiksel olarak değerlendirmeye tabi tutulmuştur. Görülebilen yazma nüshalar bizzat tetkik edilmiş ve bu husus metin içinde ve dipnotlarda açıkça ifade edilmiştir. Çalışmamızda, özellikle diğer literatür çalışmalarından farklı olarak, matbu olan ve yazma nüshası bulunan eserlere ait yazmalar görülüp incelenmiş; bu çerçevede kütüphane kayıtlarına yoğun şekilde yer verilmiştir. Modern akademik çalışmalar ise yüzeysel olarak içerik, yöntem ve dönemsel yoğunluk açısından değerlendirilmiş; alanda hâlen varlığını sürdüren metodolojik boşluklar ve araştırma fırsatları tespit edilmiştir. Böylece çalışma, hem geçmiş birikimi derleyen hem de yeni araştırmalara yön verecek özgün ve mütevazı bir katkı sunmayı amaçlamaktadır.https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/4511424i̇slam hukukuliteratürel-hidâyemerginânîşerhhâşiyeislamic lawliteratureal-hidāyahal-marghīnānīsharḥḥāshiyah |
| spellingShingle | Ali Köse Halis Demir Merginânî’nin el-Hidâye Adlı Eserine Dair Literatür Araştırması: Kapsam, Önem ve Katkılar İslam Hukuku Araştırmaları Dergisi i̇slam hukuku literatür el-hidâye merginânî şerh hâşiye islamic law literature al-hidāyah al-marghīnānī sharḥ ḥāshiyah |
| title | Merginânî’nin el-Hidâye Adlı Eserine Dair Literatür Araştırması: Kapsam, Önem ve Katkılar |
| title_full | Merginânî’nin el-Hidâye Adlı Eserine Dair Literatür Araştırması: Kapsam, Önem ve Katkılar |
| title_fullStr | Merginânî’nin el-Hidâye Adlı Eserine Dair Literatür Araştırması: Kapsam, Önem ve Katkılar |
| title_full_unstemmed | Merginânî’nin el-Hidâye Adlı Eserine Dair Literatür Araştırması: Kapsam, Önem ve Katkılar |
| title_short | Merginânî’nin el-Hidâye Adlı Eserine Dair Literatür Araştırması: Kapsam, Önem ve Katkılar |
| title_sort | merginani nin el hidaye adli eserine dair literatur arastirmasi kapsam onem ve katkilar |
| topic | i̇slam hukuku literatür el-hidâye merginânî şerh hâşiye islamic law literature al-hidāyah al-marghīnānī sharḥ ḥāshiyah |
| url | https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/4511424 |
| work_keys_str_mv | AT alikose merginanininelhidayeadlıeserinedairliteraturarastırmasıkapsamonemvekatkılar AT halisdemir merginanininelhidayeadlıeserinedairliteraturarastırmasıkapsamonemvekatkılar |